بانک مقالات فارسی

فروشگاه

محل تبلیغ شما

پل ارتباطی سیستم عامل با سخت افزار

پل ارتباطی سیستم عامل با سخت افزار

یکی ازمهمترین قسمت های کامپیوتر به لحاظ لایه بندی و سازمان کامپیوتر،بایوس می باشد. بایوس مفهومی است که اغلب مردم در مورد آن با مقداری ابهام روبرو هستند. بایوس در واقع نقطه تلاقی بین سخت افزار و نرم افزار در یک سیستم کامپیوتری محسوب می گردد.برخی کاربران،بایوس را کاملاً معادل با نرم افزارهای درایور کامپیوتر می دانند؛ اما در حقیقت بایوس چیزی فراتر از درایورهای سخت افزارهای الحاقی به کامپیوتر می باشد. بایوس اصطلاحی است که در بر گیرنده همه نرم افزارهای درایور داخل یک سیستم می گردد.البته بخشی از برنامه بایوس، روی تراشه ROM بعنوان یک حافظه دائمی،ضبط می گردد. این قسمت، در حقیقت بخش مرکزی بایوس می باشد اما همه آن محسوب نمی شود. همچنین بایوس، به برنامه موجود روی تراشه های ROM روی کارت های آداپتور و نیز نرم افزارهای درایور دیگری که روی دیسک سخت قرار داشته و هنگام راه اندازی سیستم به حافظه RAM بارگذاری می شوند، اتلاق می گردد.
به مجموعه بایوس مادربرد،بایوس کارت های آداپتور و نرم افزارهای درایور موجود روی دیسک سخت کامپیوتر، در مجموع بایوس گفته می شود.به قسمتی از بایوس در تراشه ROM روی مادربرد و کارت های آداپتور، Firmware گفته می شود. این اصطلاح، اصولاً به نرم افزارهای درایور ذخیره شده در تراشه های الکترونیکی ( منهای دیسک سخت) اتلاق می گردد. همین امر باعث گردیده است که برخی کاربران به اشتباه، بایوس را یک عنصر سخت افزاری تلقی نمایند.
کامپیوتر را می توان مجموعه ای از لایه های سخت افزاری و نرم افزاری تعریف نمود که با یکدیگر ارتباط متقابل دارند. در ساده ترین شکل ممکن،می توان کامپیوتر را به چهار لایه اصلی تقسیم نمود که هریک از آن ها نیز به مجموعه های کوچکتری تقسیم می شوند.
این کارامکان می دهد تا نرم افزارهای کاربردی و سیستم های عامل مشابه بتوانند روی سخت افزارهای متفاوتی اجرا گردند. در نتیجه دو کامپیوتر با اجزای سخت افزاری متفاوت از قبیل پردازنده،حافظه، صفحه نمایش و سایراجزای سخت افزاری مختلف می توانند با نرم افزار یکسانی سازگاری یابند.
برنامه های نرم افزاری کاربردی، از طریق اینترفیس برنامه کاربردی( API) با سیستم عامل ارتباط برقرار می کنند. API وابسته به نوع سیستم عاملی که مورد استفاده قرار می گیرد، دارای فرمان ها و توابع متفاوتی است که سیستم عامل می تواند از آن ها برای ارتباط با یک نرم افزار کاربردی استفاده کند. بعنوان مثال یک نرم افزار کاربردی، ممکن است از سیستم عامل بخواهد تا یک فایل را بارگذاری یا ذخیره نماید. دراین روش لازم نیست که نرم افزار کاربردی، از نحوه خواندن اطلاعات از روی دیسک، ارسال داده ها به چاپگر یا اجرای هرنوع دیگری از فرمان های سیستم عامل آگاه باشد. از آنجائیکه این نرم افزار بطور کامل از سخت افزار ایزوله می گردد،شما قادر خواهید بود تا همین نرم افزار را روی سیستم های دیگر اجرا کنید. زیرا نرم افزار فقط با سیستم عامل ارتباط دارد نه با سخت افزار کامپیوتر.
سیستم عامل کامپیوتر با لایه بایوس ارتباط دارد. بایوس کامپیوتر دارای همه نرم افزارهای درایور لازم بعنوان یک اینترفیس بین سیستم عامل و سخت افزار می باشد. بنابراین سیستم عامل، هرگز مستقیماً با سخت افزار ارتباط برقرار نمی کند. بلکه سیستم عامل می بایست درایور مناسب را بیابد.این یک روشی مناسب برای ارتباط با سخت افزار می باشد. شرکت ها سازنده سخت افزار، خود مسئولیت تهیه نرم افزارهای درایور مناسب برای سخت افزار خود را بعهده دارند.
از آنجائیکه درایورها می بایست بین سخت افزار و سیستم عامل قرار گیرند، معمولاً هر درایور، مخصوص یک سیستم عامل معین می باشد. بدینگونه شرکت سازنده سخت افزار می بایست درایورهای مختلفی را ارائه نماید،به گونه ای که سخت افزار وی بتواند تحت سیستم های عامل مختلف کار کند. به دلیل آنکه سیستم عامل فقط لایه بایوس را می بیند و کاری با سخت افزار ندارد، می توان سیستم عامل یکسانی را روی مجموعه ای از کامپیوترهای شخصی پیاده سازی نمود.بعنوان مثال می توان ویندوز ۷ را روی دو سیستم با پردازنده های مختلف، دیسک های سخت، کارت های تصویر و غیره اجرا نمود. چرا که درایورها بدون توجه به سخت افزار سیستم، عملیات یکسانی را انجام می دهند.

اجزای تشکیل دهنده بایوس

بایوس در حقیقت نرم افزاری است که در حافظه کامپیوتر اجرا گشته و شامل همه درایورهای لازم برای برقراری ارتباط بین سخت افزار و سیستم عامل می باشد. بایوس را می توان به سه قسمت اصلی تقسیم نمود.
بایوس روی تراشه ROM مادربرد
بایوس روی تراشه ROM هریک از کارتهای آداپتور( همانند کارت ویدئویی)
نرم افزارهای درایور بایوس در داخل دیسک سخت کامپیوتر
نرم افزار بایوس موجود در تراشه ROM مادربرد، بیشتر با سخت افزار سیستم ارتباط دارد تا با نرم افزار. زیرا بایوس روی مادربرد، در داخل تراشه ROM قرار داشته و درایورهای نرم افزاری اولیه مورد نیاز برای راه اندازی سیستم را در اختیار دارد.سال ها پیش هنگام اجرای سیستم عامل DOS روی PCهای اولیه، این تراشه ROM ( روی مادربرد) کافی بود به طوری که به هیچ درایور دیگری نیاز نبود. بایوس مادربرد همه اطلاعات لازم را در اختیار داشت. بایوس مادربرد معمولاً دارای درایورهایی برای همه مؤلفه های اصلی سیستم شامل صفحه کلید، درایو فلاپی، دیسک سخت، پورت های سریال و پارالل و غیره می باشد. همچنان که سیستم ها پیچیده تر و پیچیده تر شده اند، سخت افزارهای جدیدی مطرح گشته که برای آن ها هیچگونه درایوری روی بایوس مادربرد وجود نداشت. این قطعات سخت افزاری شامل آداپتورهای ویدئویی، درایوهای CD-ROM دیسک های سخت اسکازی، درگاه های USB و غیره بودند.
جدای از نیاز به یک بایوس جدید مادربرد که بتواند از قطعات سخت افزاری جدید پشتیبانی نماید،یک راه حل عملی تر، کپی نمودن هریک از درایورهای جدید روی دیسک سخت سیستم و پیکره بندی سیستم عامل برای بارگذاری در زمان راه اندازی سیستم می باشد. حالت دوم روشی است که اغلب درایورهای کارت های صوتی، CD-ROM، اسکنرها، پرینترها و غیره پشتیبانی می کنند.ازآنجائیکه این قطعات سخت افزاری،درطی زمان بوت سیستم الزامی به فعال بودن ندارند، سیستم می تواند از روی دیسک سخت،عملیات راه اندازی سیستم را انجام داده و برای بارگذاری درایورها در زمان بارگذاری سیستم عامل اولیه این کار صورت می پذیرد. البته برخی از درایورها می بایست در طی زمان بوت سیستم فعال باشند. برای مثال اگر درایورهای مورد نیاز برای رابط دیسک سخت،از روی دیسک سخت بار شود، چگونه می توان عملیات بوت را از روی این دیسک سخت انجام داد. واضح است که درایورهای دیسک سخت می بایست از قبل در داخل حافظه ROM مادربرد یا کارت آداپتور ذخیره شده باشند. برای مشاهده اطلاعات، هنگام راه اندازی سیستم روی مانیتور اگر کارت ویدئویی دارای یک مجموعه درایور در داخل یک حافظه ROM نباشد،این امر چگونه میسر خواهد گردید. یک راه حل، ایجاد یک ROM مادربرد با درایورهای ویدئویی مناسب داخل آن می باشد. البته این کار غیرعملی است زیرا تعداد بسیار متنوعی از کارت های ویدئویی وجود دارد که هریک به درایورهای خاص خود نیاز دارند. در نتیجه شما با صدها تراشه ROM مادربرد متفاوت روبرو می شوید که هرکدام درایور یک کارت ویدئویی مخصوص خود را دارد.
البته هنگامی که شرکت IBM کامپیوتر شخصی خود را طراحی نمود، از راه حل بهتری استفاده کرد. این شرکت، حافظه ROM مادربرد کامپیوتر را بگونه ای طراحی کرد که برنامه داخل آن هنگام راه اندازی سیستم، شکاف های توسعه را اسکن نموده و به دنبال کارت های آداپتور با حافظه ROM روی آن ها می گردد. در صورتی که یک کارت آداپتور با حافظه ROM یافت شود محتویات ROM در طی فاز اولیه راه اندازی سیستم (قبل از آنکه سیستم شروع به بارگذاری سیستم عامل از دیسک سخت بنماید) اجرا می شود. با قراردادن درایورها داخل حافظه ROM کارت آداپتور، مجبور به تغییر تراشه ROM مادربرد خود نخواهید بود.
تعدادی از کارت های آداپتور که معمولاً تراشه ROM اختصاصی دارند عبارتند از:
کارت های تصویر: همه این کارت ها دارای یک حافظه بایوس اختصاصی هستند.
کارت های RAID: آداپتورهایی که به شما امکان می دهند تا چندین درایو را بطور مجازی به هم متصل نموده و آنها را بمنظور بهبود قابلیت اعتماد،افزودگی و یا عملکرد، بصورت یک آرایه درآورید. برای اینکه این کارت ها قابل بوت باشند، به بایوس onboard نیاز دارند.
آداپتورهای اسکازی: این آداپتورها، امکان بوت سیستم، از درایوهای سخت اسکازی را که دارای یک بایوس روی برد خود می باشند را فراهم می کند.توجه داشته باشید که در اغلب موارد بایوس اسکازی، از هیچ دستگاه اسکازی غیر از دیسک سخت پشتیبانی نمی کند. در صورتی که شما از یک CD-ROM اسکازی، اسکنر، زیپ درایو و غیره استفاده می کنید، مجبور به بارگذاری درایوهای مناسب برای این دستگاه ها از دیسک سخت خود می باشید. اغلب آداپتورهای جدیدتر اسکازی، امکان بوت سیستم از CD-ROM اسکازی را فراهم می کند اما درایورهای CD-ROM برای دسترسی به CD-ROM ( هنگام راه اندازی سیستم) از درایو یا دستگاه سخت افزاری دیگر مورد نیاز می باشد.
کارت های شبکه: این کارت ها امکان بوت سیستم را مستقیماً از روی یک سرور فایل فراهم می آورد و دارای یک تراشه boot ROM یا IPL(initial Program load) می باشند. این سیستم امکان می دهد تا PCها روی یک شبکه LAN، بعنوان ایستگاه های کاری بدون دیسک، پیکره بندی شوند. از این ایستگاه های کاری گاهی اوقات با نام های NET PC( کامپیوترهای شبکه)، thin Clients یا حتی ترمینال های هوشمند یاد می شود.
بردهای ATA/SATA یا floppy upgrade:بردهای که امکان می دهند تا شما انواع مختلفی از درایورها غیر از آنچه معمولاً به وسیله خود مادربرد پشتیبانی می شوند را فعال نمایید. این کارت ها به یک بایوس روی برد برای فعال کردن این درایوها بصورت قابل بوت نیاز دارند.

بایوس مادربرد

مادربردها همگی می بایست دارای یک تراشه مخصوص،حاوی نرم افزاری به نام ROM BIOS باشند. این تراشه ROM دارای برنامه های راه اندازی سیستم و درایورهای مورد استفاده برای اجرای سیستم بوده و بعنوان رابطی بین سخت افزار سیستم و سیستم عامل عمل می نماید. هنگامی که شما کامپیوترخود را روشن می کنید، برنامه POST در بایوس، عناصر اصلی سیستم شما را تست می نماید. بعلاوه شما می توانید یک برنامه SETUP را که برای ذخیره اطلاعات پیکره بندی در حافظه CMOS مورد استفاده قرار گرفته و به وسیله یک باطری روی مادربرد تغذیه می شود، اجرا نمائید. این حافظه CMOS RAM اغلب NVRAM نامیده می شود. زیرا قادر است با کشیدن یک جریان در مقیاس میکروآمپر،مدت های مدیدی این اطلاعات را درخود ذخیره نماید. بایوس در واقع مجموعه ای از برنامه هاست که وابسته به نوع کامپیوتر شما در داخل یک یا چند تراشه ذخیره شده است. مجموعه این برنامه ها،اولین چیزی است که هنگام روشن کردن کامپیوتر حتی قبل از سیستم عامل بار می شوند. به طور ساده می توان گفت که دراغلب کامپیوترهای شخصی، بایوس چهارکاراصلی را انجام می دهد:
POST: برنامه POST، اجزای سخت افزاری همچون پردازنده، حافظه، چیپ ست، آداپتور ویدئویی،کنترلرهای دیسک، دیسک درایوها و سایرعناصر سیستم را تست می نماید.
SETUP: این برنامه معمولاً مبتنی بر یک منو می باشد که با فشار دادن یک کلید مخصوص در طی عملیات POST، فعال می شوند. این برنامه به شما امکان پیکره بندی مادربرد و تنظیمات چیپ ست همراه با تاریخ و زمان، رمز عبور، دیسک درایوها و سایر تنظیمات اصلی سیستم را می دهد. همچنین شما می توانید،تنظیمات مدیریت زمان و توالی درایو بوت را از برنامه SETUP تحت کنترل داشته باشید.
Bootstrap Loader: برنامه روتینی که اولین سکتور فیزیکی دیسک درایوهای گوناگون را خوانده و به دنبال یک NBR معتبر ( recordmaster boot) می گردد. اگر موردی که حداقل معیار معین را تأمین می نماید یافت شود. این کد در داخل آن اجرا می شود. سپس کد برنامه NBI با خواندن اولین سکتور فیزیکی یک Volume قابل بوت، که در واقع شروع VBR(Volume boot record) می باشد، پروسه بوت را دنبال می کند. سپس VBR اولین فایل راه اندازی سیستم عامل را که معمولاً Windows 9x(IO.SYS) یا windows xp(NTLDR) و windows 7/vista(bootmgr) می باشد، بارگذاری نموده و مطابق با آن سپس سیستم عامل، فرایند بوت را ادامه داده و کنترل می نماید.
بایوس: این قسمت، مجموعه ای از درایورهاست که بعنوان یک اینترفیس اصلی بین سیستم عامل و سخت افزار شما( هنگام راه اندازی اولیه) مورد استفاده قرار می گیرد. هنگام اجرای سیستم عامل DOS یا ویندوز در Safe mode، شما اغلب درایورهای بایوس موجود در داخل حافظه ROM را اجرا می کنید زیرا هیچیک از درایورهای موجود در دیسک سخت روی حافظه RAM بار نشده اند.
برخی مردم بایوس را با CMOS RAM در یک سیستم کامپیوتری اشتباه می گیرند. این اشتباه از این حقیقت ناشی می شود که برنامه SETUP در داخل بایوس که برای تنظیم و ذخیره سازی تنظیمات پیکره بندی سیستم مورد استفاده قرار می گیرد،داخل CMOS RAM قرار دارد. اما این دو مؤلفه، کاملاً از یکدیگر متمایز هستند. بایوس روی مادربرد در یک تراشه ساده ROM ذخیره می شود. همچنین روی مادربرد تراشه ای به نام RTC/NVRAM وجود دارد که یک حافظه غیر فرار محسوب می شود. با وجودیکه این حافظه یک حافظه غیرفرار نامیده می شود، اطلاعات آن قابل پاک شدن هستند. بدان معنا که بدون اعمال توان الکتریکی به آن، تنظیمات زمان/ تاریخ و داده های ذخیره شده در قسمت RAM پاک خواهد شد. دلیل استفاده از صفت غیرفرار از آنجا ناشی می شود که این حافظه از تکنولوژی CMOS استفاده می کند که توان بسیار بسیار پائینی را مصرف می نماید. یک باطری در داخل سیستم، علاوه بر جریان AC، توان مورد نیاز این تراشه را فراهم می کند. مصرف جریان این تراشه در حد میکروآمپرمی باشد و معمولاً این باطری حدود ۵ سال دوام می آورد.
هنگامی که وارد SETUP بایوس خود می شوید و قصد پیکره بندی پارامترهای دیسک سخت یا سایر تنظیمات بایوس را دارید، این تنظیمات در قسمت حافظه تراشه RTC/NVRAM ذخیره می شوند. هر بار هنگام بوت سیستم، پارامترهای ذخیره شده در تراشه CMOS RAM برای تعیین چگونگی پیکره بندی سیستم خوانده می شود. بین بایوس و RAMCMOS یک رابطه منطقی وجود دارد اما آن ها دو بخش کاملاً متمایز سیستم می باشد.

روزآمدسازی بایوس

سازندگان بایوس،کد بایوس را برای سخت افزاری خاص روی هر مادربرد، بصورت اختصاصی ایجاد می کنند. این همان چیزی است که ارتقاء بایوس را تا حدی مشکل ساز می نماید؛ بایوس معمولاً در یک یا چند تراشه ROM روی مادربرد ذخیره گشته و در بردارنده کد خاص آن مدل از مادربرد می باشد. بعبارت دیگر شما می بایست کد ارتقاء یافته را از سازنده مادربرد بدست آورید.
بایوس وسیله ای است که امکان می دهد تا سیستم های عامل گوناگون بتوانند به طور مجازی علی رغم تفاوت های سخت افزاری،روی همه سیستم های سازگار با PC اجرا شوند.بدلیل ارتباط بایوس با سخت افزار، بایوس می بایست به لحاظ کارکرد، سازگاری کاملی با سخت افزار مربوطه داشته باشد. همانطور که قبلاً گفتیم به جای ایجاد بایوس های اختصاصی، بسیاری از سازندگان کامپیوتر یک بایوس را از شرکت های متخصص در این امر همانند AMI(American Megatrends) یا Phoenix Technologies خریداری می کنند. یک شرکت سازنده مادربرد که مایل به دریافت مجوز بایوس می باشد،می بایست پروسه طولانی را به لحاظ کاری با شرکت ارائه کننده نرم افزار بایوس طی نماید. این امر باعث می گردد که ارتقاء نرم افزار بایوس تا حدی مشکل شود. معمولاً بایوس روی تراشه ROM مادربرد قرار گرفته و به یک مدل یا نسخه خاص از مادربرد اختصاص دارد. یعنی شما مجبورید تا نسخه های ارتقاء یافته بایوس خود را از شرکت سازنده مادربرد یا از شرکتی که از بایوس مادربرد شما پشتیبانی می کند خریداری نمایید.بخشی از استاندارد PC 1002 که به وسیله دو شرکت اینتل و مایکروسافت منتشرگردید قابلیتی به نام POST سریع را الزام نموده است. POST سریع بدان معناست که مدت زمان لازم از لحظه روشن کردن کامپیوتر تا پایان بوت کامل سیستم نمی بایست بیشتر از ۱۲ ثانیه طول بکشد. این محدودیت زمانی شامل راه اندازی اولیه صفحه کلید، کارت ویدئویی و باس ATA می باشد. برای سیستم های دارای آداپتورهایی با تراشه های ROM روی برد ۴ ثانیه زمان اضافی به ازای هر تراشه ROM در نظر گرفته می شود. شرکت اینتل این ویژگی را Flash BIOS می نامند و از سال ۲۰۰۱ به بعد این قابلیت را روی همه مادربردهای خود پشتیبانی می کنند که برخی از آن ها زمان مذکور را به حتی کمتر از ۶ ثانیه تقلیل داده اند.در صورتی که شما سخت افزار یا نرم افزار جدیدتری را نصب نموده و از همه دستورالعمل ها پیروی کنید اما سیستم شما کار نمی کند ممکن است مشکلات خاصی با بایوس سیستم خود داشته باشید که یک نسخه روزآمد شده بتواند این مشکل را حل کند. این امر در مورد سیستم های عامل جدیدتر، اهمیت خاصی دارد. بسیاری از سیستم ها نیاز به یک نسخه روزآمد شده بایوس با قابلیت های Flash ROM را دارد. از آنجائیکه این مشکلات به صورت تصادفی مطرح می شوند و از یک مادربرد به دیگری متغیر هستند، لازم است که به طور متناوب و زمانبندی شده به سایت وب سازنده مادربرد خود به منظور یافتن نسخه های روزآمد شده جدید مراجعه کنید. از آنجائیکه سخت افزار و نرم افزار جدیدی که با سیستم شما سازگاری ندارد می تواند سبب بروز مشکل گردد، توصیه می کنیم که قبل از نصب سخت افزار یا نرم افزار جدید( مخصوصاً پردازنده ها) نسخه های روزآمد شده بایوس را برای سیستم خود جستجو نمایید.
شما می توانید از یوتیلیتی ویزارد بایوس از سایت eSupport.com برای تست بایوس خود به لحاظ قابلیت سازگاری با ویژگی های مهم بایوس استفاده نمایید.

نحوه تهیه نرم افزارهای جدید بایوس

اصولاً می بایست با سازنده مادربرد خود تماس حاصل نموده یا نسخه ارتقاء یافته بایوس را از سایت وب سازنده مادربرد بدست آورید. سازندگان بایوس،نسخه های ارتقاء یافته بایوس را ارائه نمی کنند زیرا بایوس موجود در مادربرد شما در واقع توسط آن ها عرضه نگردیده است.بعبارت دیگر با وجودیکه ممکن است شما تصور کنید که نرم افزار بایوس شرکت هایی همچون فونیکس، AMI یا Award در اختیار دارید اما در واقع اینطور نیست بلکه شما یک نسخه سفارشی از یکی از این بایوس ها را که مجوز آن در اختیار سازنده مادربرد شما قرار گرفته است و کاملاً با سخت افزاراین شرکت سازگار می باشد، در اختیار دارید.

تعیین نسخه بایوس

هنگام جستجوی یک BIOS upgrade برای یک مادربرد خاص، می بایست اطلاعات ذیل را در اختیار داشته باشید:
ساخت و مدل مادربرد
نسخه بایوس موجود
معمولاً می توان با مشاهده صفحه اسکرین مانیتور هنگامی که کامپیوتر را روشن می کنیم، اطلاعات بایوس را مشاهده نمائیم. توصیه می کنیم که قبل از روشن کردن کامپیوتر، چند ثانیه قبل، ابتدا مانیتور را روشن کنید تا بتوانید اطلاعات بایوس را که در همان ابتدا روی صفحه مانیتور ظاهر می شود،مشاهده نمایید.
توجه: بسیاری از PCهای جدیدتر اکنون اسکرین POST را نمایش نمی دهد. بلکه از یک لوگو در مورد سازنده مادربرد یا PC استفاده می نماید که از آن بعنوان اسکرین Splash یاد می شود. برای ورود به SetupBIOS، شما می بایست کلید یا کلیدهایی را( وابسته به نوع بایوس) فشار دهید.

بررسی تاریخ بایوس

یک روش تعیین سن نسبی و قابلیت های ROM مادربرد، بررسی تاریخ تولید آن می باشد. تاریخ بایوس در همه کامپیوترهای شخصی به طور مجازی، بعنوان یک رشته متنی ۸ بایتی در آدرس حافظه FFFF5h ذخیره می شوند. اصولاً این داده ها معمولاً نشان می دهد که چه هنگام کد بایوس به وسیله سازنده مادربرد روزآمد گشته و یا کامپایل شده است. آگاهی از تاریخ یک بایوس خاص می تواند به شما کمک کند که تشخیص بدهید چه ویژگی هایی را می توان در سیستم خود ایجاد نمایید. شما می توانید از یوتیلیتی خط فرمان DEBUG در سیستم عامل ویندوز برای مشاهده این آدرس ها استفاده نمائید. DEBUG، یک برنامه خط فرمان می باشد که با استفاده ازآن شما می توانید فرمان های گوناگون را وارد کنید. برای مثال فرمان ؟،اطلاعات Help را در اختیار شما می گذارد. برای یافتن تاریخ بایوس، یک پنجره خط فرمان را باز نموده و فرمان DEBUG را اجرا کنید. سپس در پرامت DEBUG، فرمان D FFFF:5 L 8 را وارد نمایید. این فرمان امکان نمایش حافظه در آدرس FFFF5 را به طول ۸ بایت فراهم می کند. سپس DEBUG هر دو کد هگزادسیمال و اسکی را در این آدرس ها نمایش می دهند. هنگامی که پرامت، دوباره ظاهر می گردد می توانید از فرمان Q برای خروج از این محیط و برگشت به پرامت فرمان استفاده کنید.

تهیه نسخه پشتیبان از بایوس

قبل از روزآمد نمودن بایوس، بهتراست بررسی کنید که آیا امکان ذخیره یک کپی پشتیبان از بایوس وجود دارد. چرا که بعضی سازندگان بایوس فقط آخرین نسخه بایوس را برای یک مادربرد معین ارائه می کنند و گاهی اوقات یک نسخه جدیدتر بایوس سبب بروز مشکل می شود. با داشتن یک نسخه کپی،امکان بازگشت به وضعیت قبل وجود دارد. برای ایجاد نسخه پشتیبان، برنامه BIOS upgrade را برای مادربرد خود اجرا نمایید. اگر این گزینه موجود نیست،ببینید که آیا سازنده مادربرد، نسخه های قبلی را ارائه می دهد.
اگر در منو،گزینه مربوطه وجود ندارد و ورژن های قبلی برای دانلود نیز موجود نیست، روش های دیگری مثل استفاده از نرم افزار BIOS upgrade، مبتنی بر خط فرمان DOS( موجود روی CD مادربرد)، برای ایجاد یک کپی از بایوس وجود دارد.برای مثال اگر مادربرد شما دارای بایوس Phoenix یا Award باشد، می توانید با استفاده از برنامه awdflash.exe( موجود در دیسک BIOS upgrade برای مادربرد) با استفاده از فرمان ذیل، یک نسخه پشتیبان از بایوس بگیرید.
Awdflash /sy /pn
هنگامیکه برنامه اجرا می شود، از شما درخواست می شود که نام فایل backup( مثلاً backup.bin) را وارد کنید. دکمه enter برای ذخیره کردن فایل را وارد کنید.

CMOS RAM

این دستورالعمل ها، به طور مؤثری سگمنت ۶۴ کیلوبایتی در محدوده آدرس E0000-EFFFF تا F0000-FFFFF را به صورت فایل با تنظیم اندازه فایلی که می بایست ذخیره شود نام فایل و سپس کپی برنامه ROM BOIS به این محیط ذخیره می نماید. سپس داده ها را می توان به دیسک منتقل نمود.
در صورتی که بخواهید سگمنت هایی شامل بایوس ویدئویی و سایر تراشه های ROM مربوط به کارت های آداپتور را ذخیره نمایید، پروسه قبلی را تکرار نموده اما از C0:000 و D0:000بعنوان آدرس های شروع در برنامه های DEBUG استفاده نمایید. همچنین می بایست از نام های فایل متفاوتی استفاده نمایید. توجه داشته باشید که بایوس ویدئویی نمی تواند از همه سگمنت C0000 استفاده نماید و نیز شما نمی توانید محتویات مربوط به تراشه ROM هیچ کارت آداپتور دیگری را در فضای باقیمانده سگمنت C0000 تا D0000 ذخیره نمایید. سیستم عامل ویندوز از این محیط برای ذخیره سازی کدهای دیگری استفاده می نماید.

تهیه نسخه پشتیبان از تنظیمات CMOS بایوس

یک BIOS upgrade مادربرد معمولاً تنظیمات قبلی بایوس را در تراشه CMOS RAM پاک می کند. بنابراین شما می بایست این تنظیمات را بویژه موارد مهمی همانند پارامترهای دیسک سخت، درجایی ذخیره کنید. برخی برنامه های نرم افزاری همانند یوتیلیتی های نورتن قادرند تا تنظیمات CMOS را ذخیره و بازیابی نمایند اما متأسفانه این نوع برنامه ها در شرایط upgrade BIOS مفید واقع نمی شوند .چرا که گاهی اوقات بایوس جدید، تنظیمات جدید یا تغییراتی را در موقعیت های داده های ذخیره شده در CMOS RAM ایجاد می کند که در اینصورت امکان بازیابی دقیق آنها وجود نخواهد داشت.همچنین با توجه به تنوع بایوس های موجود، معمولاً یک برنامه تهیه نسخه پشتیبان و بازیابی محتویات CMOS RAM روی چند سیستم محدود کار می کنند.
بهتراست که پارامترهای تنظیم بایوس را به طور دستی ثبت نموده یا از یک پرینتر و استفاده ازدو کلید Shift+prtsc برای پرینت گرفتن هریک از اسکرین های بایوس استفاده نمائید.

استفاده از یک Flash BIOS

به طورمجازی، کامپیوترهای شخصی عرضه شده از سال ۱۹۹۶ دارای یک flash BIOS برای ذخیره نمودن برنامه بایوس می باشند. یک flash BIOS نوعی تراشه EEPROM می باشد که شما می توانید آن را در داخل سیستم بدون بکارگیری تجهیزات خاصی پاک نموده و مجدداً برنامه ریزی کنید.
EPROMهای قدیمی تر به یک منبع نور ماورای بنفش مخصوص و یک دستگاه برنامه ریزی نیاز داشته اند تا به وسیله آن محتویات flash BIOS را پاک نموده و دوباره آن را برنامه ریزی کنند. در حالی که flash BIOSها می توانند بدون برداشتن آن ها از روی سیستم پاک شده و دوباره برنامه ریزی شوند.
استفاده از flash BIOS به شما امکان برداشتن نسخه های ارتقاء یافته از سایت سازنده مادربرد یا دریافت آن ها روی دیسک را فراهم می کند.سپس می توانید این نسخه ارتقاء یافته را داخل تراشه flash BIOS، در مادربرد خود ذخیره نمایید. معمولاً این نسخه های ارتقاء یافته، از سایت سازنده برداشته می شوند و سپس یوتیلیتی موجود در آن، برای ایجاد یک دیسک فلاپی قابل بوت مورد استفاده قرار می گیرد که در داخل این دیسک، یک کپی از بایوس جدید قرار دارد. اجرای این روند از روی دیسک فلاپی بوت اهمیت دارد به طوری که هیچ نرم افزار یا درایور دیگری در این مسیر با این نسخه تداخل پیدا نکند. این روش سبب صرفه جویی در زمان و پول، هم برای سازنده سیستم و هم کاربر نهایی می گردد. گاهی اوقات flash BIOS در یک سیستم در مقابل نوشتن مجدد اطلاعات روی آن حفاظت می گردد و شما می بایست آن را از حالت Protection خارج نموده یا آن را غیرفعال کنید. این کار قبل از اجرای روزآمدسازی برنامه صورت گرفته و معمولاً با استفاده از جامپر یا سوئیچ که قفل روی ROM Update را محافظت می کند، صورت می پذیرد.بدون این قفل،هر برنامه که دستورالعمل های صحیح را بشناسد، می تواند اطلاعات روی حافظه ROM در سیستم شما را پاک نموده و اطلاعات آن را تغییر دهد. بدون این قابلیت حفاظت در مقابل نوشتن برنامه های ویروس می توانند مستقیماً خودشان را در داخل برنامه بایوس(درسیستم شما) کپی نماید. حتی بدون یک قفل فیزیکی Protection، بایوس های جدید flash BIOS دارای یک الگوریتم امنیتی هستند که از روزآمدسازی های غیرمجاز جلوگیری می نماید. این همان تکنیکی است که اینتل روی مادربردهای خود مورد استفاده قرار می دهد. توجه داشته باشید که سازندگان مادربرد،عرضه بایوس های جدید را به شما اطلاع نمی دهند. شما می بایست بطور متناوب به سایت وب آن ها مراجعه کرده و وجود یا عدم وجود نسخه های روزآمد شده بایوس مادربرد خود را مورد بررسی قرار دهید. معمولاً این نسخه ها بصورت رایگان در اختیارکاربر قرار می گیرد. قبل از ادامه کاربرای روزآمد نمودن بایوس، ابتدا می بایست این نرم افزار روزآمد شده بایوس را روی سایت وب سازنده شناسایی نمایید.
یوتیلیتی BIOS upgrade به صورت یک فایل آرشیو Self-extractiy موجود می باشد که می توان آن را ابتدا از روی سایت به روی دیسک سخت کامپیوتر خود منتقل کنید، اما قبل از اینکه انجام عمل ارتقاء بایوس ادامه یابد می بایست این فایل از حالت فشرده خارج شده و روی یک فلاپی کپی گردد.سازندگان مختلف مادربرد، دارای روش های کمی متفاوت برای اجرای یک ارتقاء flash BIOS می باشند. بنابراین شما می بایست دستورالعمل های داخل این نسخه روزآمد سازی را مطالعه کنید. بعنوان مثال ما در اینجا دستورالعمل های مربوط به مادربردهای اینتل که عمومیت دارند را ارائه می کنیم.
نسخه های روزآمدسازی flash BIOS از شرکت اینتل و سایر شرکت ها، روی یک دیسک فلاپی قابل بوت، قابل ذخیره سازی هستند.
قدم اول در ارتقاء بایوس، پس از برداشتن فایل جدید بایوس از روی سایت وب، وارد شدن به CMOS setup بوده و می بایست تنظیمات CMOS را یادداشت کنید. زیرا آن ها درطی عمل روزآمد سازی پاک می شوند.سپس شما یک دیسک فلاپی DOS boot را ایجاد نموده و فایل های ارتقاء بایوس را ازحالت فشرده خارج می کنید. سپس سیستم را با استفاده از دیسک ارتقاء جدید راه اندازی نموده و از منوهای مربوط به reflash Procedure پیروی کنید.
منبع:نشریه بزرگراه رایانه، شماره ۱۳۲٫

 

لینک ثابت

icon برچسب ها:
  • نوشته: مدیر سایت articlefa.ir
  • تاریخ: ۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۰
  • يك نظر

  • نظرات ارزشمند خود را در مورد این مقاله از فرم ارسال نظر که در اخر همین صفحه وجود دارد برای ما ارسال کنید تا در سایت نمایش داده شودنظرات شما بعد از بررسی در سایت نمایش داده خواهد شد نمایش نظرات به معنای تایید انها توسط سایت نیست ونظرات شخصی بازدید کنندگان سایت در مورد این مقاله هست پیشاپیش از اینکه نظرات ارزشمند خود را در مورد این مطلب به سایت ارسال می کنید از شما ممنون هستیم باعرض پوزش بابت تاخییر ایجاد شده در تایید نظرات برای نمایش در سایت به دلیل مشغله کاری زیاد نظرات جدید با تاخییر بر روی سایت قرار میگیرند
    مصطفی محمدی در ساعت ۱۱:۲۹ ب.ظ - گفته است:
    تاریخ: ۴ اسفند ۱۳۹۱

    خیلی ممنونم که این اطلاعات رو گذاشتید و خیلی به من کمک کرد .

    ارسال نظر

    نام:

    ایمیل:

    وب سایت:

    متن و پیام شما:
    ضمن تشکر از شما برای ارسال نظرات ارزشمند خود در مورد این مطلب لطفا نظرات خود را به صورت فارسی تایپ کنید همچنین نظرات شما بعد از بررسی توسط مدیر سایت در سایت قرار خواهد گرفت